Sinds 2025 handhaaft de belastingdienst op schijnzelfstandigheid. Op 21 april 2026 heeft de Tweede Kamer een wetsvoorstel aangenomen dat een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst introduceert bij een uurtarief dat lager ligt dan €38,- per uur. De risico’s bij schijnzelfstandigheid worden dus steeds concreter en de gevolgen kunnen ingrijpend zijn voor je bedrijf.
Juridische gevolgen
Als de rechter beoordeelt dat iemand werknemer is in plaats van zzp’er dan geldt de arbeidsovereenkomst vanaf de eerste werkdag. Dat betekent dat de werknemer vanaf het begin recht had op zaken zoals een minimumloon, vakantiegeld, doorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming en pensioenopbouw. Dus moet de opdrachtgever alsnog die kosten betalen voor de schijnzelfstandige en dat kan uiteindelijk duur uitpakken.
Wil je daarna stoppen? Je hebt dan te maken met ontslagregels: via UWV, via de kantonrechter, of via een vaststellingsovereenkomst met transitievergoeding. Die vergoeding bedraagt minimaal een derde maandsalaris per dienstjaar. Daarnaast kan een zelfstandige die achteraf een werknemer blijkt, een arbeidscontract afdwingen bij de rechter.
Fiscale & financiële gevolgen
Wanneer iemand als zzp’er werkt, maar eigenlijk werknemer is, kan de Belastingdienst loonheffingen terugvragen. Dit geldt voor de hele periode dat de schijnzelfstandige voor jouw onderneming werkte.
Dat betekent dat de opdrachtgever alsnog moet betalen voor:
- Loonbelasting en premies voor de volksverzekeringen.
- Premies voor werknemersverzekeringen (WW, WIA, ZW).
- Werkgeverspremies, zoals de Zvw-bijdrage.
| Onderdeel (7 posten) | (Geschatte) Percentages 2026 | Toelichting |
|---|---|---|
| Loonbelasting & volksverzekeringen | 35,75% (schijf 1) 37,56% (schijf 2) 49,50% (schijf 3) | Dit zijn de standaard belastingschijven. De schijven gaan per inkomstniveau. |
| Premie WW | ± 7,74% | Dit is het hoog tarief dat bij een flex werknemer geldt |
| Premie WIA | ± 6,27% (kleine werkgevers) ± 7,63% (grote werkgevers) | Afhankelijk van de grootte van het bedrijf. |
| Premie ZW | ± 0,56% | Onderdeel van de werkhervattingskas (Whk). |
| Werkgeversbijdrage Zvw | ± 6,10% | Wordt door de werkgever betaald over het loon (tot max €79.409 per jaar). |
| Pensioenpremie werkgever | Bijv. ±17,97% | Afhankelijk van de cao of pensioenregeling die van toepassing is op jouw bedrijf. Ligt vaak tussen de 10-18% van de pensioengrondslag. |
Casus voorbeeld
Een zzp’er bleek een werknemer te zijn. Hij factureerde 1 jaar lang €4.000 per maand. Je bent een kleine werkgever met een hoog WW-tarief (voor flexibele werknemers).
Hieronder zie je per onderdeel wat je als naheffing had moeten betalen als opdrachtgever.
| Onderdeel (7 posten) | Berekening | Bedrag per maand | Bedrag per jaar |
|---|---|---|---|
| Loonbelasting & volksverzekeringen | Jaarloon €48.000: Schijf 1 (€38.883 × 35,75%) Schijf 2 (€9.117 × 37,56%) | €1.444,- | €17.328,-
|
| Premie WW | €4.000 × 7,74% | €310,- | €3.720,- |
| Premie WIA/Aof | €4.000 × 6,27% | €251,- | €3.012,- |
| Premie WGA | €4.000 × 0,96% | €38,- | €456,- |
| Premie ZW | €4.000 × 0,56% | €22,- | €264,- |
| Werkgeversbijdrage ZVW | €4.000 × 6,10% | €244,- | €2.928,- |
| Pensioenpremie werkgever | €4.000 × 17,97% | €719,- | €8.626,- |
| Totaal | €3.029,- | €36.224,- |
Overige kosten (naast het brutoloon, loonbelasting, verzekeringen & premies)
- Over 1 jaar (terugwerkend tot 1 januari 2025): €54.864 tot €56.164 aan naheffingen, exclusief belastingrente.
Let op: De Whk-premie verschilt per sector, hier is sector 44 (zakelijke dienstverlening II) gebruikt als voorbeeld.
Boetes
In 2026 legt de Belastingdienst nog geen verzuimboetes op bij schijnzelfstandigheid. Dit is een bewuste keuze van het kabinet om ondernemers de kans te geven om hun situatie aan te passen. Bij opzet of grove schuld kunnen wel vergrijpboetes worden opgelegd. Dus: als de inspecteur vindt dat schijnzelfstandigheid bewust is geaccepteerd of de signalen genegeerd zijn, kan de boete oplopen van 25% tot 100% van de naheffing. Daar bovenop komt belastingrente over alle jaren waarin te weinig is betaald. Dat loopt al snel flink op.
Meer weten?
Wil je meer weten over schijnzelfstandigheid of wil je weten wat de negen gezichtspunten inhouden en hoe deze getoetst worden? Download het gratis whitepaper of lees het artikel 'De negen gezichtspunten van schijnzelfstandigheid'.
